De opera Orphée et Euridyce van Gluck, die oorspronkelijk Orfeo ed Euridice heette, en in het Italiaans gezongen werd, bestaat ook in een Franse bewerking uit 1859 van de hand van Hector Berlioz. Het is deze laatste versie die De Munt deze dagen uitvoert. Hervé Niquet is maestro van dienst, en voor de regie werd gekozen voor Romeo Castellucci, die furore maakte met zijn Parsifalproductie, waar ik persoonlijk niet echt 'kapot' van was.
De mythe van Orfeo en Eurydice is een mythe die iedereen wel kent. Elke middelbare scholier komt ze wel eens tegen, is het niet in de lessen Nederlands, dan is het wel bij geschiedenis of esthetica. Het is dan ook goed om deze opera nog eens opgevoerd te zien, en dan nog wel in deze Franse versie, die minder bekend is.
Castellucci kiest niet voor de gemakkelijkste weg. Het hele project rond deze opera is uitvoerig besproken en soms ook bejubeld in de pers. Men projecteert live beelden van Els, een patiënte die lijdt aan het locked-in syndroom, een soort comateuze toestand waarbij iemand "opgesloten" zit in zichzelf. Deze persoon alleen maar knipperen met de ogen, maar is voor de rest volledig bewust van alles wat er gebeurt. Deze persoon kan reflecteren, heeft herinneringen, kan horen, ruiken en voelen als men hem/haar aanraakt. Men wil de situatie van Els vergelijken met de situatie van Eurydice in de opera, wat op zich nog niet zo een slecht idee is. Er is voor de rest geen mise en scène (behalve in de laatste vijf minuten). Een stoel en twee zangeressen volstaan. Els luistert vanuit haar bed in haar ziekenhuiskamer via een koptelefoon mee naar de voorstelling, en heeft zo een rechtstreekse link met de zaal.
Zoals ik reeds stelde, vind ik de link met het verhaal van Els echt niet slecht gevonden. Alleen vond ik de voorstelling lastig om volgen. Het verhaal van Els wordt geprojecteerd, maar ondertussen is er ook nog de muziek en de zang. Veel dingen tegelijk om op te letten wat maakt dat ik het overzicht soms niet bewaar, ook al is er niet veel 'actie'. Ik had beter op voorhand de opera een paar keer beluisterd vooraleer naar de voorstelling te gaan.
Castellucci verdringt het koor (opnieuw) naar de coulissen en dat vind ik heel erg jammer. "Het is weer van dat"... Nu goed, hij zal er zijn redenen wel voor hebben, en ik snap in de context van deze productie dat de aandacht naar ergens anders moet gaan.
De twee zangeressen en het kind dat de rol van Amour vertolkt leveren subliem werk. Stéphanie d'Oustrac en Sabine Devielhe zijn een schitterende Orphée et Eurydice. Ik neem trouwens aan dat het voor hen geen gemakkelijke taak is geweest om in deze productie te zingen, want dat moet gezegd, de confrontatie is groot.
Dat deze voorstelling mij heeft aangegrepen, staat vast. Maar of ik het nu de productie van het jaar vond, zoals vele recensenten beweren, daar kan ik van zeggen dat dat naar mijn gevoel niet zo is. Zelfs al is het idee van Castellucci sterk, ik vind dat hij (weer) kansen laat liggen. Ik ben wél blij om te zien hoeveel reactie deze opera heeft losgeweekt, zowel tussen mensen, na de voorstelling of ervoor, als in de pers. Opera komt in een positief daglicht te staan, maar er is ook aandacht voor een heel belangrijke, en voor veel mensen onbekende aandoening, die van het locked-in syndroom. Het verhaal van Els, gaat net als dat van Eurydice over liefde, en dat is mooi. De onmacht die er mee verbonden is, is des mensen, vandaar ook de grote confrontatie voor ieder persoon in de zaal.
 |
| (c) Bernd Uhlig |
Castellucci kiest niet voor de gemakkelijkste weg. Het hele project rond deze opera is uitvoerig besproken en soms ook bejubeld in de pers. Men projecteert live beelden van Els, een patiënte die lijdt aan het locked-in syndroom, een soort comateuze toestand waarbij iemand "opgesloten" zit in zichzelf. Deze persoon alleen maar knipperen met de ogen, maar is voor de rest volledig bewust van alles wat er gebeurt. Deze persoon kan reflecteren, heeft herinneringen, kan horen, ruiken en voelen als men hem/haar aanraakt. Men wil de situatie van Els vergelijken met de situatie van Eurydice in de opera, wat op zich nog niet zo een slecht idee is. Er is voor de rest geen mise en scène (behalve in de laatste vijf minuten). Een stoel en twee zangeressen volstaan. Els luistert vanuit haar bed in haar ziekenhuiskamer via een koptelefoon mee naar de voorstelling, en heeft zo een rechtstreekse link met de zaal.
Zoals ik reeds stelde, vind ik de link met het verhaal van Els echt niet slecht gevonden. Alleen vond ik de voorstelling lastig om volgen. Het verhaal van Els wordt geprojecteerd, maar ondertussen is er ook nog de muziek en de zang. Veel dingen tegelijk om op te letten wat maakt dat ik het overzicht soms niet bewaar, ook al is er niet veel 'actie'. Ik had beter op voorhand de opera een paar keer beluisterd vooraleer naar de voorstelling te gaan.
Castellucci verdringt het koor (opnieuw) naar de coulissen en dat vind ik heel erg jammer. "Het is weer van dat"... Nu goed, hij zal er zijn redenen wel voor hebben, en ik snap in de context van deze productie dat de aandacht naar ergens anders moet gaan.
De twee zangeressen en het kind dat de rol van Amour vertolkt leveren subliem werk. Stéphanie d'Oustrac en Sabine Devielhe zijn een schitterende Orphée et Eurydice. Ik neem trouwens aan dat het voor hen geen gemakkelijke taak is geweest om in deze productie te zingen, want dat moet gezegd, de confrontatie is groot.
Dat deze voorstelling mij heeft aangegrepen, staat vast. Maar of ik het nu de productie van het jaar vond, zoals vele recensenten beweren, daar kan ik van zeggen dat dat naar mijn gevoel niet zo is. Zelfs al is het idee van Castellucci sterk, ik vind dat hij (weer) kansen laat liggen. Ik ben wél blij om te zien hoeveel reactie deze opera heeft losgeweekt, zowel tussen mensen, na de voorstelling of ervoor, als in de pers. Opera komt in een positief daglicht te staan, maar er is ook aandacht voor een heel belangrijke, en voor veel mensen onbekende aandoening, die van het locked-in syndroom. Het verhaal van Els, gaat net als dat van Eurydice over liefde, en dat is mooi. De onmacht die er mee verbonden is, is des mensen, vandaar ook de grote confrontatie voor ieder persoon in de zaal.
Reacties
Een reactie posten