Doorgaan naar hoofdcontent

Die Zauberflöte - dinsdag 18 december 2012 - Opera Antwerpen

In "Die Zauberflöte", de meest gespeelde en misschien ook wel bekendste opera ter wereld, gaat Tamino op zoek naar Pamina, nadat hij haar beeldschone portret gekregen heeft van de "Drei Damen", die leven in het rijk van de Koningin van de Nacht. Deze Koningin, al te vaak afgeschilderd als een wreed personage, wil haar dochter Pamina terugvinden, die gevangen gehouden wordt door Sarastro. Tamino inschakelen en hem een Toverfluit cadeau doen die hem zal redden van de ondergang is dus het ideale plan. Niemand minder dan de vogelmens Papageno zal Tamino vergezellen op zijn pad. Wat voor velen een simpel sprookje lijkt is eigenlijk het Bildungsverhaal van een jongeman naar zijn volwassenheid. Beetje bij beetje verandert Tamino van kamp, de Koningin van de Nacht wordt ingeruild voor de ratio en de "verlichte" geest van Sarastro, en het publiek beseft dat de liefde achter elk hoekje schuilt.


(c) Annemie Augustyns / Vlaamse Opera
Wat van in het begin opvalt is de donkere sfeer. Het donker overheerst, of meerbepaald de overgang van de dag naar de nacht. We bevinden ons in het rijk van de Koningin van de Nacht. Uit het water duiken de "Drei Damen" op. En we zijn vertrokken. Tussen twee scènes gaat de poort van het Toverwoud dicht en wanen we ons in een licht herfstachtig sfeertje. Qua sfeerschepping kan dit wel tellen. Geslaagd dus, maar naar het einde toe gaat de poort iets te vaak naar beneden. Gezegd moet wel dat dit door de vele scènewissels bijna een must is. De Toverfluit opvoeren is verre van eenvoudig, al was het maar door de massa aan scènewissels die er te doen zijn.

In al die moeilijkheid gaat regisseur David Hermann de dialoog aan met de actualiteit. Daar waar mensen hopen in een sprookje terecht komen (al moet gezegd dat de Toverfluit op zich wel een donker sprookje is), en hopen even te vluchten uit het leven van alledag, belanden ze in een wereld waar de Toverfluit veranderd is in een pistool, en het klokkenspel van Papageno wordt uitgebeeld door een riem vol kogels. Gelukkig heeft men deze keer de Gazastrook achterwege gelaten, en ik vraag me af of Tamino er blij mee is. In deze tijden van huur- en massamoordenaars heeft het publiek er soms wel genoeg van. Het moet niet allemaal té hard lijken op wat we al elke dag zien in het journaal.

Op zich presenteert David Hermann mooie beelden, sommige scènes zijn een echte streling voor het oog, al mag het soms letterlijk wat 'lichter'. Daarenboven is het koor verbannen naar de coulissen. Soms hoort men ze amper of gewoonweg niet. Gezegd moet dat dit eigenlijk niet kan... zeker niet bij Mozart.  Men kan zich dan ook afvragen of de Toverfluit wel zo bedoeld geweest is... maar dan bevindt men zich in het discours van het "actualiseren der operalibretto's", en dat is een discussie apart.

Waar géén discussie over is, daarentegen, zijn de stemmen van de avond. De cast is perfect. Een pluim ook voor dirigent Tomás Netopil die naar mijn gevoel het juiste tempo en de juiste nuances brengt. De Russische Olga Pudova is een overtuigende Koningin van de Nacht. Ze zingt zuiver, haalt soepel haar hoge noten, en sleept zo een opluchtingsapplaus in de wacht na haar steraria. Ze speelt de rol zo, dat je haast medelijden met haar krijgt en zo hoort het te zijn. De Koningin, misschien wel het bekendste operapersonage dat men zich kan inbeelden zingt maar een klein stukje op het begin en op het einde, ze is het embleem van slechtheid geworden, maar wie het libretto bekijkt, stelt vast dat ze eigenlijk gewoon haar moederhart volgt.

Pamina (Robin Johanssen) en Tamino (Rainer Trost) zingen de pannen van het dak. Rainer Trost heeft het juiste timbre voor een Tamino, en Robin Johanssen zingt haar aria's alsof het niets is. Ik steek niet onder stoelen of banken dat mijn favoriet Josef Wagner als Papageno geweldig werk levert. Niet alleen op vocaal gebied, maar ook fysiek gezien moet hij een topprestatie leveren. En hij doet alles schijnbaar zonder moeite. Een stem als een klok, haarscherp. Hij was al vaak te gast in Antwerpen, en mag wat mij betreft nog vaak terugkomen. Zijn Papagena, Mirella Hagen levert mooi werk.

En ik vermeld ook graag onze landgenoot Guy de Mey die een overtuigende Monostatos neerzet. Een veelzijdig zanger (laatst zag ik hem als Monsieur Triquet in Jevgeni Onegin (Amsterdam)), die heel goed weet met wat hij bezig is! Om te onthouden!

Ook de Drei Damen (waaronder de Belgische Tineke van Ingelgem) verdienen alle lof. Een perfect trio, volledig op mekaar ingezongen! Een groot applaus ook voor de drie knapen die in erbarmelijke omstandigheden (midden in het orkest....) hun ding moeten doen. Jacob Van Neste, Arnaut Lemmens en Gill Eeckelaert verdienen alle lof!

Conclusie van het verhaal: de Toverfluit verander je niet zomaar in een wapen, die link is te ver gezocht. Maar de zangers maken alles goed dus, af en toe, mag je ook luisteren met je ogen dicht...




Reacties

Populaire posts van deze blog

Cd-voorstelling Brecht Valckenaers - zondag 25 januari 2026 - Bozar Brussel

Brecht Valckenaers is een landgenoot om met oprechte trots naar te kijken. Deze  begaafde pianist won prijzen op uiteenlopende wedstrijden en is regelmatig te bewonderen op de bekendste en meest gerespecteerde podia. Zijn artistieke veelzijdigheid reikt bovendien verder dan het klavier, want ook als componist geniet hij een groeiend en terecht aanzien. Tijdens het recital van vandaag presenteert deze creatieve duizendpoot zijn eigenzinnige, gloednieuwe cd met de titel “Ex Nihilo”. Dit project kwam voort uit zijn intense samenwerking met Festival 20·21 in 2024, waar hij in de komende edities zal aantreden als Artist in residence. (c) Koen Broos Voor dit recital kiest Brecht Valckenaers ervoor om  Musica ricercata  van György Ligeti integraal uit te voeren. Elk van de elf delen wordt zorgvuldig omlijst met werk van andere componisten, aangevuld met zijn eigen composities. Voor mij persoonlijk is dit programma een openbaring, want geen enkel van de uitgevoerde werken kende i...

Abel Hox speelt de Goldbergvariaties - vrijdag 24 april 2026 - Handelsbeurs Antwerpen

In het kader van het Antwerp Spring Festival kwam de Nederlandse pianist  Abel Hox  naar Antwerpen voor een uitvoering van de  Goldbergvariaties  van  Johann Sebastian Bach . We kennen hem als artiest in residentie aan de  Muziekkapel Koningin Elisabeth , en weten dat we bij hem aan het juiste adres zijn voor een mooie concertavond. De verwachtingen waren hoog, maar wat volgde overtrof ze moeiteloos. Abel Hox bracht een uitvoering die zowel verfijnd als doortastend was, een lezing van de  Goldbergvariaties  die zich zonder aarzeling naast die van de groten mag scharen. (c) Music Chapel, Abel Hox De  Goldbergvariaties  werden in 1742 gepubliceerd en vormen het vierde deel van de  Clavierübung . Volgens de overlevering was het  Graaf von Keyserling  die het werk bestelde. De graaf leed aan slapeloosheid en vond enkel rust in muziek. Hij liet zijn beschermeling en leerling van Bach,  Johann Gottlieb Goldberg , ’s nachts ...

Recital Nikola Meeuwsen - vrijdag 12 december 2025 - Salle Cortot Parijs

Nikola Meeuwsen heeft niet stilgezeten sinds zijn overwinning in de Koningin Elisabethwedstrijd. Na een indrukwekkende tournee door Azië en ontelbare concerten in grote én kleinere zalen in Nederland en ver daarbuiten, staat de jonge pianist nu aan de vooravond van een bijzonder moment: zijn eerste recital op Parijse bodem, in de legendarische Salle Cortot. Alles wijst erop dat het een memorabele avond zal worden en Nikola Meeuwsen stelt niet teleur. (c) Simon van Boxtel Het recital opent met de Sonate K. 28 2 van Mozart, geschreven in de herfst van 1774. Mozart bevindt zich op dat moment in Salzburg, net voor hij opnieuw naar München zal vertrekken. Opmerkelijk is dat deze sonate pas na Mozarts dood werd gepubliceerd. Ze vangt uitzonderlijk aan met een Adagio in vier, vol melodieuze en lyrische lijnen. Een ideale ouverture voor Meeuwsen, die met zijn verfijnde toucher en sprankelende  jeu perlé  het publiek meteen weet bij de kraag te vatten. Vervolgens neemt Chopin het woord...