La Traviata - zondag 23 december 2012 - De Munt / La Monnaie Brussel

Zelden heb ik geweten dat er zoveel negatieve reactie en zelfs commotie gekomen is op een operaproductie als bij La Traviata, deze dagen op de scène in de Munt. Woorden als "walgelijk", "schandalig" werden door recensenten gebruikt alsof het niets was alsof La traviata 'mooi' en 'vrolijk' moest zijn. Natuurlijk is het een titel die iedereen kent, en is het een ideale "instapper" voor nieuw operapubliek vanwege de bekende aria's, maar dat neemt niet weg dat het verhaal -waarin hoofdpersonage Violetta Valery uiteindelijk sterft als een stuk onbenul in de goot- een bijzonder harde kern heeft die niemand onbewogen laat. Regisseuse Andrea Breth schuwt deze hardheid niet. Integendeel, ze kijkt in de spiegel en beseft dat wij mensen door onze onverschilligheid de Violetta's in onze maatschappij zelfs niet meer 'zien'. We lopen er gewoon voorbij. Maar goed ook dat het operapubliek er nu wél eens mee geconfronteerd wordt. En misschien is de reactie van sommige recensenten juist te wijten aan het ongemak en schuldgevoel dat ze voelen bij al dat leed.

(c) Bernd Uhlig voor de Munt / La Monnaie

Een orgie, waarin mannen en vrouwen mekaar letterlijk staan af te likken. Plots duikt een kind op, het wordt ingesmeerd met choco, die symbool staat voor iets anders. Het kind wordt een lustobject voor de deelnemers aan de orgie. Dat is wat we te zien krijgen. Het publiek kijkt geschokt toe. Dit gaat erover. Dat kind moet van de scène hoor je veel mensen denken. Al staat iedereen ondertussen wel stil bij wat actueel is in onze tijd. Kindermisbruik, vrouwenhandel, het is schering en inslag. En het is juist de bedoeling van Andrea Breth om deze actualiteit niet te schuwen. Wat Verdi niet kon in zijn tijd, namelijk een actuele opvoering doen van zijn Traviata, doet De Munt nu wel, en wel héél bewust. De toeschouwer krijgt voor de voorstelling zelfs een brief mee van intendant Peter de Caluwe met een duiding van het 'waarom' van bepaalde choquerende beelden. Zo wordt ook uitgelegd wat in de pers als afschuwelijk werd beschouwd: de scène waarin Annina, het personage dat misschien nog het dichtst bij Violetta staat, een sexuele dienst bewijst aan dokter Grenvil, om zo toch nog enkele medische zorgen voor Violetta te kunnen voorzien. en alles wordt in beeld gebracht op de scène.  Voor mij past dit volledig in het verhaal. Critici vinden dit walgelijk en schandalig, maar eigenlijk is het gewoon ontegensprekelijk belangrijk. Het is gewoon té walgelijk om waar te zijn, dus het mag getoond worden. Zoals gezegd: men moet niet doen alsof La Traviata een mooi verhaaltje is. Romantisch en teder. Let's face it, het is geweldig cru. En we worden er recht mee in het gezicht geslagen, het zal sommige mensen goed doen en aan het denken zetten.

Een enorm sterke mise en scène dus, waar nog lang over gesproken zal worden. Alsook over de uitzonderlijke vocale prestaties in deze productie. Goede, doorleefde stemmen, die buiten hun zangkunst ook bijzonder goed letten op het acteren. Simona Saturova die, ondanks ziekte, een prachtige Violetta neerzet. Een prachtige stem, een bijzondere présence. Weinigen zullen het haar nadoen. De Franse tenor Sébastien Guèze is een buitengewone Alfredo Germont. Hij heeft het publiek direct mee, heeft een grote stem, en acteert zeer goed. Hij is het soort zanger waar we nog veel van gaan horen in de toekomst, alsook van Scott Hendricks (Giorgio Germont) en Carole Wilson (Annina) die beiden zeer sterke prestaties leveren, die kaderen in het geheel van sterke zangers in deze productie. Ook onze Belg Gijs Van der Linden (Giuseppe) zet een knappe prestatie neer. Gezegd mag, dat een van België's beste jonge zangers, zijn acteerprestaties bijzonder geloofwaardig zijn.

Deze korte weergave, die vooral in wil gaan tegen de pretentie van bepaalde recensenten en tegen bepaalde mensen die duidelijk niet begrepen hebben waar het in La Traviata om draait is geschreven zonder pretentie, maar met een bijzonder respect voor de man die Verdi was, voor de mensen die deze productie op poten gezet hebben en het aangedurfd hebben de kritiek niet te schuwen, maar vooral ook  voor de mensen die het lot van Violetta ondergaan en waar we al te vaak voorbij lopen. Stof tot nadenken in deze kerstperiode...

(c) Bernd Uhlig voor De Munt / La Monnaie