Laureatenconcert Koningin Elisabethwedstrijd laureaten 4-5-6 - zondag 7 juni 2026 - Koningin Elisabethzaal Antwerpen

Na de spanning van de finaleweek van de Koningin Elisabethwedstrijd kan de rust terugkeren in het leven van de finalisten, al is dat natuurlijk zeer relatief. De laureaten van de wedstrijd worden traditiegetrouw her en der uitgenodigd om op te treden in de weken en maanden na de competitie. Zo is het ook gebruikelijk dat enkele kandidaten passeren in de Antwerpse Elisabethzaal. Maria Zaitseva, Álvaro Lozano Cames en Yo Kitamura kozen elk een concerto dat zij met veel vuur brengen, samen met het Antwerp Symphony Orchestra onder leiding van Shiyeon Sung.

(c) Queen Elisabeth Competition

Maria Zaitseva bijt de spits af met het zelden uitgevoerde Celloconcerto op. 22 van Samuel Barber. Deze Amerikaanse componist uit de twintigste eeuw, die vooral bekendheid verwierf met zijn Adagio for Strings, schreef veel meer dan alleen dit overbekende werk. Zo componeerde hij twee symfonieën, een ballet en verschillende opera's, waaronder Vanessa, het eerste grote lyrische én Amerikaanse werk dat in 1958 werd opgevoerd in de MET.

Barbers muziek wordt gekenmerkt door een spontaan lyrisme en een uitgesproken neo-romantische inslag. Zijn composities sluiten doorgaans nauwer aan bij de Europese traditie dan bij de Amerikaanse (zoals bijvoorbeeld bij Copland), al begint Barber zich vanaf de jaren veertig steeds meer toe te leggen op dissonantere klankwerelden, die soms doen denken aan Milhaud. Toch blijft zijn muzikale taal overwegend toegankelijk en relatief gematigd. Het moet gezegd: zijn celloconcerto is weinig bekend en wordt slechts sporadisch uitgevoerd. Tijdens de finaleweek hoorden we Leland Ko in deze compositie, en tijdens dit laureatenconcert neemt Maria Zaitseva het werk voor haar rekening. Het orkest zet zich in elk geval schrap, want dit concerto behoort niet tot het standaardrepertoire van de meeste orkesten. Het op korte tijd instuderen ervan vergt dan ook bloed, zweet en tranen.

Maria Zaitseva speelt dit werk, zoals we tijdens de wedstrijd van haar gewend waren, met een scherp oog voor detail en een grote betrokkenheid. Vooral in de bijzonder virtuoze cadenzen, vol complexe dubbelgrepen, schittert zij. De celliste laat alles klinken alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. Fantastisch!

Daarna horen we Álvaro Lozano Cames in de Variaties op een rococothema op. 33 van Tsjaikovski. Dit werk werd in 1877 voor het eerst uitgevoerd in Moskou door de cellist Wilhelm Fitzenhagen. Deze laatste voerde enkele ingrijpende wijzigingen aan het werk door. Zo veranderde hij de volgorde van verschillende variaties en bracht hij belangrijke aanpassingen aan in de muzikale structuur. Daardoor ontstond de versie die we vandaag kennen als de "Fitzenhagen-versie", nog steeds de meest uitgevoerde versie van het werk. De compositie is bijzonder veeleisend, met enkele mooie, soms acrobatische cadenzen.

Álvaro Lozano Cames grijpt deze kans met beide handen aan om het publiek te tonen wat voor een doorwinterde en virtuoze cellist hij is. Zijn uitmuntende boogtechniek, gecombineerd met een diep inzicht in de complexiteit van de partituur, maken van zijn optreden een waar feest.

En alsof dat alles nog niet voldoende was, krijgen we ook Yo Kitamura te horen in het Celloconcerto in b, op. 104 van Dvořák. Dit concerto behoort wél tot de bekendste werken uit het cellorepertoire. Het is het laatste "Amerikaanse" werk van de componist en kan qua populariteit moeiteloos naast zijn Negende symfonie en zijn Slavische dansen worden geplaatst. Hoewel het in Amerika werd geschreven, valt er opmerkelijk weinig Amerikaans in te bespeuren: de band met zijn geboorteland en de melancholie die zijn muziek zo kenmerken, blijven er voortdurend in doorklinken.

Yo Kitamura blijkt de geknipte muzikant voor de uitvoering van dit prachtige en wereldberoemde concerto. Ontelbare opnames, interpretaties en uitvoeringen maken van dit werk een bijzonder grote uitdaging voor elke cellist, maar Kitamura toont zich meer dan opgewassen tegen die traditie. Met buitengewone technische vaardigheden, zowel in de cadenzen als in de passages met het volledige orkest, brengt hij samen met het Antwerp Symphony Orchestra een bevlogen en meeslepende vertolking van deze schitterende compositie.

Dit is een concertavond om u tegen te zeggen, en een unieke kans om drie rijzende sterren aan het werk te zien in de best mogelijke omstandigheden. Ik hoop van harte dat hun carrière vanaf nu definitief gelanceerd is. Dat ze met een prachtige encore als trio het publiek uitwuiven, siert hen. Bravi!